top
logo


Strona główna Ciekawostki Kaukaz i Elbrus
PDF Drukuj Email

 

Kaukaz jest łańcuchem gór ciągnącym się z zachodu na wschód i swoistą granicą oddzielający od siebie dwa morza – Kaspijskie i Czarne. Wypiętrzenia w tym miejscu pojawiły się na wskutek nacisku na siebie dwóch płyt kontynentalnych. W tym przypadku kolizji płyty anatolijskiej oraz europejskiej. Całe pasmo ma szerokość od 110 do 180km w najszerszym miejscu i ciągnie się skalistą linią przez prawie 1500km zajmując tym samym powierzchnię około 440 000 km kwadratowych. Idąc dalej, w oczywistym podziale pasmo dzieli się na zachodnie, wschodnie oraz środkowe. Gdzieniegdzie można spotkać jeszcze wzmianki o Kaukazie Północnym, ale w tym przypadku chodzi bardziej o krainę historyczną niż o same góry. W starożytności Kaukaz był pod władzą Asyryjczyków, później Persów a w VII w.p.n.e. swoją kolonię założyli Grecy. W kolejnych wiekach był najeżdżany przez: Chazarów, Hunów, Awarów, Arabów, w końcu przez Mongołów w XIIIw. i ostatecznie przez Rosję w XVIIIw. Ta w 1785r utworzyła namiestnictwo kaukaskie i stopniowo przesuwała granice na południe. Nawet dziś region nie jest spokojny i trwa tu nieustający konflikt narodowościowy.

Najwyższym szczytem całego pasma jest nam znany Elbrus, choć szczyt ma wiele nazw. Oryginalna nazwa została zaczerpnięta prawdopodobnie z języka perskiego, co znaczy Dwugłowa góra. Po Rosyjsku mamy Эльбрус, co fonetycznie jest najbardziej zbliżone do nam znanej nazwy. W Karaczajsko-bałkarskim występuje słowo Минги тау (fonetycznie "Mingi-Tau"), co znaczy Wiecznego górskich. Mamy też, bardzo często spotykane kabardyjskie lub też czerkeskie słowo Ιуэщхьэмахуэ – Oszhomaho (fonetycznie: łaszcha machła) znaczące „Góra światła” lub „Góra szczęścia”. Możemy się też spotkać z pojęciem „piersi dziewicy”, ale zupełnie nie wiem z jakiego języka byłoby to tłumaczone.

 

Widok na Elbrus

 

Jakbyśmy góry nie nazwali, szczyt jest położony w Kaukazie środkowym, na terenie republiki Kabardzko-Bałkarskiej. Wierzchołek jest o około 11km odsunięty na północny zachód od głównego łańcucha, oraz tym samym od granicy Federacji Rosyjskiej z Gruzją. Republika ma swoją stolicę w Nalczyku, własnego prezydenta – Arsena Kanokowa a w centralnym miejscu godła oraz flagi widnieje wpisany kontur dwóch szczytów.

 


Godło i flaga Kabardo-Bałkarii, źródło: Wikiedia.

 

Szczyt ma dwa wierzchołki – zachodni (wyższy) i wschodni oddalone od siebie o około 3km, z różnicą wypiętrzenia zaledwie 21m. Pierwszymi osobami które stanęły na wyższym szczycie, byli członkowie wyprawy w składzie: Craufurd F. Grove, Federick Gardinier i Horace Walker w 1874r. Góra czekała na zdobywców dość długo, bo niższy, wschodni wierzchołek zdobyto aż 45 lat wcześniej (1829). Tutaj muszę oczywiście wspomnieć również o pierwszym Polaku który stanął na szczycie – Jerzy „Druciak” Rudnicki, były prezes KW Katowice, w 82 lata po pierwszych zdobywcach w 1956r.

Geografowie spierają się co do przynależności góry do pasma ponieważ Elbrus (nie on jedyny w łańcuchu) górą tak do końca nie jest. Góry to formacje skalne, natomiast w tym przypadku mówimy o wygasłym wulkanie złożonym ze skał magmowych, głównie z andezytu, który jeszcze całkiem niedawno dawał o sobie znać, bo około roku 50 n.e. Według Elbruskiego Centrum Wulkanicznego na Uniwersytecie Kabardzko-Bałkarskim, który dokładnie zbadał geodynamikę tego wulkanu, jest to niewyczerpalny potencjał energetyczny (wulkan wewnątrz jest nadal gorący). Podobne zdanie ma Państwowy Moskiewski Uniwersytet Naukowy. Według ich pomiarów sama góra miejscami też jest dość ciepła, podają np. że zachodni wierzchołek osiąga miejscami temperaturę do 20 stopni Celsjusza. Zdaniem naukowców wulkan będzie nas jeszcze niepokoił w najbliższych stuleciach. Elbrus z resztą wyjątkiem nie jest. Drugi co do wysokości szczyt Kaukazu – Kazbek (5047m n.p.m.), również jest wygasłym wulkanem.

 

 

bottom
top

©


bottom

Valid XHTML and CSS.